Geschiedenis payroll

De geschiedenis van payroll in Nederland begon toen payroll begin jaren negentig uit de Verenigde Staten kwam overwaaien. Payroll komt oorspronkelijk van de Engelse term “Payroll” en betekent naar het Nederlands vertaalt “Loonlijst”.

Een loonlijst (payroll) is een lijst waarop per werknemer de berekening van het loon en de daarop in te houden en betalen bedragen zijn vermeld.

De betalingen die uit de loonberekeningen naar voren komen. Kan een werkgever zelf doen. Maar hij of zij kan ze ook uitbesteden. In de Verenigde Staten ontstond zo het idee van payroll. Werkgevers voegden het contractbeheer en de verloning van zelf geworven werknemers samen en besteden dit aan payrollbedrijven uit (zie ook payroll vormen).

Payroll geschiedenis in Nederland

Payroll heeft zich sinds het begin van de jaren negentig snel in Nederland ontwikkeld. Waren er eerst alleen gespecialiseerde payrollbedrijven (bijvoorbeeld van der Noordt Payroll), die zich vooral op de horeca branche richtten. En uitzendbureaus die payroll als een bijproduct aanboden. Tegenwoordig zijn er meer dan 1.400 payrollbedrijven dagelijkse in diverse branche en sectoren in Nederland actief. Er zijn daardoor circa 200.000 payroll werknemers in Nederland werkzaam.

Oprichting VPO en afsluiting payroll-CAO

In september 2006 werd de branchevereniging Vereniging Payroll Ondernemingen (VPO) opgericht en even later ook een payroll CAO (VPO-CAO) met de vakbonden afgesloten. Door deze beide gebeurtenissen werd de payroll branche in Nederland in 1 keer een stuk volwassener.

Oprichters van de VPO in die tijd waren: Van der Noordt Payroll (huidige Persoonality Payroll, nu onderdeel Timing), Connexie, Randstad (toenmalige P/flex) en USG (toenmalige CapitalP).

Enkele latere VPO-leden waren: AB Vakwerk Payroll, Adecco Payroll, Allroad Payroll, CapitalP, Driessen Payroll, Groenendijk Payroll Services, Kolibrie Payroll, LPD B.V., Manpower Payroll Solutions, Mencius Payroll, Metrium Payroll, POSG Payroll, P-services Contracting, Payroll Select Payroll Services, Randstad Payroll Solutions, Repay Detachering,  Servorg Payroll, Tempo-Team Payroll Services en Tempo-Team Payroll.

Om u een beeld te geven hoe groot de VPO op de payroll markt in Nederland toentertijd was. In de hoogtijdagen van de VPO stond circa 75% tot 80% van alle payroll werknemers in Nederland bij een VPO-lid onder de VPO-CAO op de payroll!!

VPO-lidmaatschap als kwaliteitskeurmerk

Het VPO-lidmaatschap gold in die tijd ook als hèt kwaliteitskeurmerk binnen de payroll branche. Leden van de VPO werden hiervoor jaarlijks op een correcte toepassing van de CAO, kwaliteit van hun administratieve processen, tijdige afdracht van belastingen en sociale premies en degelijke bedrijfsvoering gecontroleerd (zie ook VPO payroll brancheorganisatie).

Daarnaast was de collectieve gedachte van de VPO-leden onderling, dat aangesloten VPO-leden wel met elkaar zouden concurreren. Maar dit niet op de arbeidsvoorwaarden van payroll werknemers zouden doen. Payroll werknemers behielden of kregen daardoor met payroll bij VPO-leden zoveel mogelijk dezelfde rechten en arbeidsvoorwaarden, als werknemers die (nog) bij de werkgever of ondernemer in dienst waren.

De inlenersbeloning voor payroll werknemers dienden dus door VPO-leden zoveel mogelijk te worden toegepast. Naast dezelfde lonen dus ook dezelfde regelingen voor vakantiedagen, vakantietoeslag, toeslagen, ziekte, bijzonder verlofregelingen, etc., Maar ook een goed secundair arbeidsvoorwaardenpakket (diverse verzekeringen) en een degelijk pensioen.

Kortom, “goed werkgeverschap” en “een werknemer mocht er bij payroll niet op achteruit gaan!”

Splitsing payroll markt in Nederland

Deze laatstgenoemde punten zouden echter later voor een splitsing in de payroll markt in Nederland zorgen. Aan de ene kant waren er payrollbedrijven. Die zich met payroll vooral op het ontzorgen van een ondernemer of werkgever, aangaande administratieve rompslomp en arbeidsrechtelijke werkgeversrisico’s bleven richten. Maar er ook voor zorgden dat payroll werknemers met payroll bij hen er niet op achteruit zouden gaan.

Echter aan de andere kant kwamen er steeds meer payrollbedrijven (vaak uitzendondernemingen). Die payroll voornamelijk als goedkope uitzendvariant, met dezelfde flexibiliteit als uitzenden, onder een uitzend-CAO in de markt gingen zetten.

De inlenersbeloning werd daarbij door deze laatst genoemde payrollbedrijven maar op een beperkt aantal elementen toegepast. Payroll werknemers kregen bij hen namelijk geen degelijk pensioen. Maar begonnen als het even kon in de Basisregeling (met wachttijd) in plaats van de betere Plusregeling van de StIPP pensioen op te bouwen.

Hierdoor zijn dus veel werknemers in Nederland benadeeld en hebben zij door de overstap naar payroll toentertijd ook nog eens een pensioengat opgelopen!

Door het onderlinge verschil in inzicht over payroll en de druk van de vakbonden en politiek in Nederland. Slaagden partijen er in 2011 niet meer in de payroll CAO te verlengen. Vervolgens zorgden enkele grote uitzendondernemingen (vaak ABU-leden) er wel voor dat de ABU-CAO voor payroll als algemeen verbindend werd verklaard. Hierdoor werd deze CAO automatisch voor bijna alle payrollbedrijven van toepassing.

VPO-Arbeidsvoorwaardenregeling

Om de rechten, die payroll werknemers nog onder de VPO-CAO hadden opgebouwd, toch nog te behouden. Kozen sommige leden van de VPO er in die tijd nog wel voor. Om alle positieve elementen uit de VPO-CAO voor hun payroll werknemers in een VPO-Arbeidsvoorwaardenregeling vast te leggen en blijven toepassen.

Echter het leed was al geschiet en de ontstaansgedachte van de VPO raakte steeds verder op de achtergrond. “Goed werkgeverschap voor alle payroll werknemers in Nederland en niet concurreren op arbeidsvoorwaarden!”

Eigen payrollbedrijf CAO’s

Enkele VPO-leden, zoals Persoonality Payroll (voormalig van der Noordt Payroll, nu Timing), Prokx Payroll (nu Payroll Select), Connexie Payroll en Payned Payroll bleven hierop echter niet wachten. Zij zeiden na het niet verlengen van de VPO Payroll CAO per 1 januari 2012 hun lidmaatschap op en sloten hun eigen payrollbedrijf CAO’s met de bonden af. De payrollbedrijven Tentoo Payroll (nu onderdeel Brisker Group) en Please Payroll hadden dit al reeds eerder gedaan.

Einde VPO

De VPO is tenslotte na 10 jaar op 1 januari 2016 onder de vlag van de ABU verder gegaan. De gezamenlijke boodschap in die tijd was. Dat beide brancheorganisaties hun krachten gingen bundelen om de payroll belangenbehartiging in Nederland verder te versterken.

De Vereniging Payroll Ondernemingen (VPO) hield hierdoor dus als zelfstandige payroll brancheorganisatie op te bestaan. Tijdens het laatste Nationale Payroll Congres in 2015 werd de overdracht van de VPO een feit. En sloten de laatste leden van de VPO zich bij de ABU of NBBU aan.

Payroll en de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB)

Doordat de laatste jaren (na het einde van de VPO) tot 1 januari 2020 uitzendbureaus en payrollbedrijven beide payroll aanboden. En uitzenden en payroll in juridische zin gelijk waren. Beide vielen namelijk onder de wettelijke definitie van een ‘uitzendovereenkomst’. Zagen veel mensen, ondernemers, werkgevers, politici en vakbondslieden de echte verschillen tussen payroll en uitzenden en goed en slecht werkgeverschap door en bij payrollbedrijven niet meer.

Toch waren deze er nog wel degelijk. Echter de aangebrachte schade aan de mooie dienstverlening payroll was in de loop der jaren zo groot geworden. Dat de term “payroll” voor menig politicus en vakbondsman of vrouw voor al het slechte op de Nederlandse arbeidsmarkt stond.

Met de komst van de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) per 1 januari 2020 heeft de politiek daarom alles voor de payroll markt in Nederland (volgens ons ten goede) veranderd. De bijzondere uitzendregels (flexibele regels) zijn daardoor o.a. alleen nog maar bedoeld voor partijen, lees uitzendbureaus, die een ‘allocatiefunctie’ (actief vraag en aanbod bij elkaar brengen) hebben.

Bij payroll is hier dus geen sprake van en ook nooit geweest. Payroll is namelijk ontstaan uit de gedachte om ondernemers en werkgevers te ontzorgen. Daarom mag sinds 1 januari 2020 de flexibiliteit van het uitzenden (verkooptrucje) bij payroll dan ook niet meer worden toegepast.

Payroll werknemers hebben sinds de invoering van de WAB dus niet gedeeltelijk. Maar volledig recht op dezelfde rechtsposities, pensioenregeling en arbeidsvoorwaarden als werknemers die nog bij een werkgever of ondernemer in dienst zijn (VPO in 2006?).

Definitie payroll

Met de komst van de Wet Arbeidsmarkt in Balans is er echter een aparte definitie van payroll gekomen. Van payroll is nu sprake als er aan de volgende twee criteria wordt voldaan:

1. De payroll werkgever (lees payrollbedrijf) heeft niet zelf vraag en aanbod bij elkaar gebracht (allocatiefunctie).
2. De werknemer (lees payroll werknemer) mag alleen met toestemming van de opdrachtgever (lees inlener) elders worden geplaatst (exclusiviteit).

De wettelijke definitie van payroll luidt nu als volgt in Nederland:

“het op basis van een overeenkomst van opdracht, die niet tot stand is gekomen in het kader van het samenbrengen van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, ter beschikking stellen van een arbeidskracht, om onder toezicht en leiding van de opdrachtgever, anders dan krachtens een met deze gesloten arbeidsovereenkomst, arbeid te verrichten, waarbij degene die de arbeidskracht ter beschikking stelt alleen met toestemming van de opdrachtgever bevoegd is deze arbeidskracht aan een ander ter beschikking te stellen.”

Kenmerkend voor payroll is dus nu volgens deze definitie dat: (1) De payroll werkgever (lees payrollbedrijf) geen ‘allocatiefunctie’ op de arbeidsmarkt vervult en (2) dat de arbeidskracht (lees payroll werknemer) exclusief aan de opdrachtgever (lees inlener) ter beschikking wordt gesteld. Alleen als aan beide criteria wordt voldaan. Is er dus sinds 1 januari 2020 sprake van payroll en niet van uitzenden.

Kortom, einde payroll verhaal voor alle snelle uitzenders op de payroll markt in Nederland!

Payroll en exclusief terbeschikkingstelling

Exclusiviteit en terbeschikkingstelling moeten dus met de komst van de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) per 1 januari 2020 bij payroll in onderlinge samenhang worden gezien. Dat geldt ook voor de volgende indicaties. Die moeten helpen bij het vaststellen of er van exclusieve terbeschikkingstelling en payroll sprake is:

a. Welke afspraken zijn tussen de opdrachtgever en de inlener gemaakt
(al dan niet schriftelijk, zoals een exclusiviteitsbeding);
b. Of de arbeidskracht is medegedeeld dat hij exclusief aan die onderneming ter beschikking wordt gesteld en dit ook feitelijk heeft plaatsgevonden;
c. Hoe lang de arbeidskracht al (exclusief) bij de inlener werkzaam is en of voorheen bij de inlener werkzaam was;
d. Of de arbeidskracht ook met de inlener praktische zaken (bijvoorbeeld gerelateerd aan zijn arbeidsvoorwaarden) moet afspreken, zoals zijn vakanties;
e. Of de inlener ook bemoeienis heeft met het personeelsbeleid ten behoeve van de arbeidskracht, zoals functioneringsgesprekken.

Inlenersbeloning en overige maatregelen bij payroll

Voor payroll geldt dus vanuit de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) dat payroll werknemers op geheel dezelfde rechtspositie en arbeidsvoorwaarden als reguliere werknemers recht hebben.

Bij uitzenden is met de komst van de WAB de inlenersbeloningsregeling maar tot zes elementen beperkt gebleven. Bij payroll dienen echter nu de rechtspositie en alle arbeidsvoorwaarden, vanuit ‘goed’ werkgeverschap volledig te worden overgenomen.

Overige maatregelen uit de Wet Arbeidsmarkt in Balans

Enkele overige maatregelen, die de overheid in de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) voor payroll vastlegde, zijn:

1. Toepassing wettelijke ketenregeling bij payroll

Voor de rechtspositie geldt vanaf januari 2020 dat voor payroll de wettelijke ketenregeling, zoals bij de inlener, van toepassing is. Een payroll werknemer mag dus maar maximaal 3 tijdelijke contracten in 3 jaar worden aangeboden. Voordat hij of zij recht op een vast payroll contract heeft. De contractflexibiliteit, die uitzenden kent (zoals in Fase A en B), is met de komst van de Wet Arbeidsmarkt in Balans dus niet meer op payroll van toepassing!!

2. Geen uitzendbeding bij payroll

Bij payroll kan geen beroep meer op het uitzendbeding en de (langere) uitsluiting van de loondoorbetalingsplicht (ULV) worden gedaan.

3. Gelijke arbeidsvoorwaarden bij payroll

Zoals u al heeft kunnen lezen. Moet bij payroll qua arbeidsvoorwaarden volledig bij die van de inlener worden aangesloten. Alle arbeidsvoorwaarden van de inlener moeten dus bij payroll worden toegepast!!

Bij uitzenden werd de inlenersbeloning maar tot zes elementen beperkt. Bij payroll zijn met de komst van de Wet Arbeidsmarkt in Balans dus alle elementen uit de inlenersbeloningsregeling voor zowel reguliere als payroll werknemers volledig gelijk. Een payroll werknemer heeft dus nu bij een inlener met payroll ook recht op een geldende 13e maand, vakantiedagen, scholingsregelingen, verlofregelingen etc.

Kortom, “goed werkgeverschap” en “ een werknemer mag er bij payroll niet op achteruit gaan!”

4. Recht op een ‘adequaat’ pensioen bij payroll

Ook hebben payroll werknemers per 1 januari 2021 recht op een ‘adequaat’ pensioen. Het huidige StiPP-pensioen was niet meer toereikend (geen 14,5% werkgeverspremie) en is dus per 1 januari 2021 komen te vervallen.

Het uitgangspunt vanuit de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) is dat een payrollbedrijf de pensioenregeling van de inlener (lees u) volgt. Soms is dit zelfs verplicht. Vakkrachten (payroll werknemers) binnen de bouw moeten namelijk bijvoorbeeld verplicht bij het pensioenfonds voor de bouw (BpfBouw) worden aangemeld.

Kunnen (geen verplichtstelling) payroll werknemers echter om wat voor reden hier niet aan deelnemen. Dan is een adequate pensioenregeling, met 14,5% premie voor de werkgever, de oplossing voor een payrollbedrijf.

Brand New Day is een voorbeeld van 1 van de pensioenaanbieders in Nederland. Die een adequaat WAB-proofed payroll pensioenregeling voor payrollbedrijven en haar payroll werknemers heeft ontwikkeld.

Tenslotte, hadden de ABU-, NBBU- en eigen payrollbedrijf CAO, vanwege de nieuwe en duidelijke regels vanuit de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB), geen toegevoegde waarde voor payroll meer. Daarom is besloten dat payroll overeenkomsten sinds 1 januari 2020 niet meer onder deze CAO’s vallen. Er gold in 2020 nog wel overgangsrecht voor alle lopende overeenkomsten.

Huidige payroll markt

Waar dus de laatste jaren de Nederlandse payroll markt uit payrollbedrijven, uitzendbureaus en enkele payrollbedrijven met een eigen payrollbedrijf CAO bestond. Waarbij de uitzendbureaus payroll, onder de ABU en NBBU-CAO, vaak naast uitzenden of overige personeelsdiensten (o.a. detachering, werving & selectie) aanboden.

Is er na 2020 met de invoering van de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) en de allocatiefunctie in deze wet een duidelijk onderscheid tussen echte payrollbedrijven, uitzendbureaus met nog wel een aparte payroll B.V. of entiteit en uitzendbureaus ontstaan.

De grootste payrollbedrijven, goed voor meer dan 1,6 miljard euro omzet in Nederland zijn o.a.: Pay for People Group, Brisker Group, Driessen HRM, Payroll Select, Please Payroll, WepayPeople Payroll, Repay HRM, Payper, Nextpayroll, Ziezzo Payroll, E-payroll, Conexxie Payroll, Kolibrie en Persoonality Payroll (het vroegere Van der Noordt Payroll).

Zoals al eerder door ons is vermeld. Zijn er in Nederland momenteel meer dan 1.400 payrollbedrijven in het SNA-register geregistreerd (incl. nevenvestigingen zijn dit er dan in totaal circa 3.000).

Omvang payroll in Nederland

De payroll markt in Nederland werd in 2010 nog op ongeveer € 750 miljoen omzet per jaar geschat (circa 8% van de totale flexmarkt). *In 2025 bedroeg de totale payroll omzet in Nederland echter al meer dan 2 miljard euro.

Dagelijks zijn er dus circa 200.000 mensen in Nederland via payroll werkzaam. Dit is circa 3% van de totale beroepsbevolking in Nederland. Ter vergelijking, er zijn momenteel ook ongeveer 200.000 gedetacheerden dagelijks in Nederland aan het werk.

* Onderzoek door studenten van Hogeschool Saxion.

Toekomst payroll in Nederland

Ondanks alle bezwaren vanuit politiek Den Haag over payroll en de komst van de nieuwe Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) per 1 januari 2020. Blijkt uit onderzoek dat de Nederlandse payroll markt zal blijven groeien en dat zij qua omzet in de nabije toekomst meer dan 25% van de flexmarkt in Nederland zal gaan bedragen.

Volgens hetzelfde onderzoek houdt dit in, dat er naar schatting meer dan 300.000 mensen via payroll in de toekomst werkzaam zullen zijn (zie ook payroll markt in Nederland).

Meer informatie over geschiedenis payroll in Nederland

Wilt u ten slotte meer informatie over payroll van ons ontvangen? Vraagt u dan bij ons nu een adviesgesprek of payroll offerte aan. Graag leggen wij u dan onder andere de verdere voordelen van payroll aan u uit.

Payrollbedrijven in Nederland

Sommige van de onderstaande payrollbedrijven zijn al vanaf de jaren negentig van de vorige eeuw op de Nederlandse payroll markt actief. Zij hebben hierdoor gezamenlijk met de andere onderstaande payrollbedrijven enkele 10.000en werknemers in diverse branches en plaatsen in Nederland op de payroll staan.

Payrollbedrijven

Abflexkracht payroll B.V., Adecco Payroll en HR BV, BC Group Payroll BV, Com.pas, Connexie Payroll, Devocare Payroll B.V., Driessen Payroll en HR, FlexExpert Payroll B.V. Fortium Payroll en HRM B.V., Get Payroll BV, GJ Pay-Roll BV, Zebra HRM en Payroll B.V. Holland Payroll en HRM B.V. Koers Oost Payroll B.V., Kolibrie Payroll BV, Lean Payroll Service B.V., Level One Payroll en HRM BV, People Payroll en HRM 2.0, Manpower Payroll Solutions, Nedflex Payroll, Next Payroll B.V., One Payroll BV, So Toff Payroll HRM en Payroll BV, Pay to Payroll, Pay for People Payroll B.V. Pay for People Payroll BV, Payroll Nederland, Payper Payroll, Payroll Professionals B.V. Payroll Select BV, Persoonality Payroll BV, Please Payroll B.V., Pro Payroll, P-services Payroll, Randstad Payroll Solutions, Renew Payroll B.V. Repay Payroll HRM B.V. Select Payroll, Servorg Payroll BV, Smart Payroll Services BV, Tempo-Team Payroll Services, Tentoo Payroll B.V., WePayPeople Payroll, Wijco Payroll BV.